e-Ochrona zdrowia i pomoc społeczna

Profilaktyczna kolonoskopia w 20 ośrodkach w Polsce 2014-01-23


W 2014r. dwadzieścia wybranych ośrodków będzie wykonywało profilaktyczne badania z użyciem kolonoskopii, które służy wczesnemu wykrywaniu raka jelita grubego. Profilaktyczna kolonoskopia wykonywana jest w Polsce od 2000 r., jednak do niedawna przeprowadzano ją u osób, które same zgłosiły się na badanie. Można było się jej poddać w dowolnym ośrodku, który miał porozumienie z NFZ lub jeśli refundował je urząd miasta. Warunkiem jest również wiek od 50. do 65. roku życia.

Poinformował o tym prof. Jarosław Reguła, kierownik Kliniki Gastroenterologii Onkologicznej Centrum Onkologii w Warszawie. Od 2012 r. badania z użyciem kolonoskopii wykonywane są tylko u tych osób, które zostały na nie zaproszone (z podaniem adresu placówki medycznej, do której można się zgłosić). Odbywa się to podobnie jak w przypadku badań profilaktycznych u kobiet służących wczesnemu wykrywaniu raka szyjki macicy (cytologia) oraz raka piersi (mammografia). System badań profilaktycznych realizowanych poprzez zaproszenia jest zalecane przez Unię Europejską.

Jak podkreśla prof. Reguła wprowadzany jest stopniowo, co oznacza, że zaproszenia na badanie z użyciem kolonoskopii będzie przeprowadzone u coraz większej grupy osób w wieku 50-65 lat. W 2021 r. będzie badana już cała populacja w tym wieku. W 2014 r. do realizacji tego programu zostało wybranych 20 najlepszych ośrodków wykonujących kolonoskopię.

Przesiewowe badania z życiem kolonoskopii wykonywane są tylko w Niemczech, Włoszech, Austrii i USA. W innych państwach, takich jak Francja i Finlandia, w celu wczesnego wykrywania raka jelita grubego przeprowadza się badania na krew utajoną w kale. Zaleca się, by u tej samej osoby były one wykonywane przynajmniej raz na dwa lata.

Prof. Reguła uważa, że kolonoskopia jest bardziej skuteczną metodą. Po takim badaniu ryzyko zachorowania na raka jelita grubego jest mniejsze o 60 proc., w przypadku badania na krew utajoną w kale spada ono o 25 proc. Podczas wykonywania kolonoskopii przeoczany jest jeden tylko przypadek guza złośliwego na 10 wykrytych nowotworów. Badanie na krew utajoną nie wykrywa aż co drugiego nowotworu.

Kolonoskopia powinna być wykonywa raz na dziesięć lat. Rzadko się zdarza, by po takim badaniu ktoś zachorował i umarł na raka jelita grubego. Badanie pozwala wykryć stany przedrakowe, tzw. polipy (gruczolaki), które zazwyczaj można usunąć podczas tego samego badania. Zapobiega to powstawaniu guza złośliwego. Badanie na krew utajoną pozwala wykryć jedynie wczesną postać raka jelita grubego.

Na chorobę tę najbardziej narażone są osoby z rodzinną skłonnością do powstawania w jelicie grubym polipów. Ryzyko zachorowania na raka jelita grubego jest u nich takie samo, jak u tych osób, które mają krewnych z wykrytym nowotworem jelita grubego.

Wielu ludzi ma polipy, tylko o tym nie wie. Występują one u 30-40 proc. osób po. 50. roku życia. Aż dwukrotnie częściej zdarzają się u mężczyzn niż u kobiet. Nie każdy gruczolak polipowaty przekształca się złośliwy nowotworów, ale gdy zostanie w porę usunięty, ryzyko zachorowania na raka jelita grubego spada do zera.

(Źródło: PAP)