e-Ochrona zdrowia i pomoc społeczna

Szerszy udział organizacji społecznych w rozprawach karnych oraz prawo do informacji o leczeniu zmarłych osób bliskich - nowe przepisy już obowiązują 2016-08-18


Nowelizacja Kodeksu postępowania karnego, ustawy o zawodach lekarza i lekarza dentysty oraz ustawy o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta zawiera zmiany odnoszące się m.in. do zasad dotyczących tajemnicy lekarskiej. Ponadto nowelizacja wprowadza zmiany w zakresie wyłączania jawności rozpraw, udziału organizacji społecznych w postępowaniu sądowym oraz obecności przedstawicieli środków masowego przekazu na posiedzeniach sądu.

Ustawa zmienia zakres tajemnicy lekarskiej. Zgodnie z nowelizacją, jej dysponentem po śmierci pacjenta mają być osoby bliskie, do których ustawa o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta zalicza małżonka, krewnego lub powinowatego do drugiego stopnia w linii prostej, przedstawiciela ustawowego, osobę pozostającą we wspólnym pożyciu lub osobę wskazaną przez pacjenta. Osoby bliskie mają też mieć prawo sprzeciwu wobec zwolnienia z tajemnicy. Zmiany te mają uniemożliwić wykorzystywanie tajemnicy lekarskiej do ukrywania błędów w leczeniu.

Nowe przepisy mają również zwiększyć transparentność procesu karnego. Wzmocniona oraz powiązana z możliwością utrwalania i transmisji przebiegu procesów ma zostać konstytucyjna zasada jawności rozpraw. Zgodnie z nowelizacją sąd będzie mógł (dotychczas miał taki obowiązek) wyłączyć jawność rozprawy w całości lub w części, jeżeli jawność mogłaby wywołać zakłócenie spokoju, obrażać dobre obyczaje, naruszyć ważny interes prywatny, czy też ujawnić okoliczności, które ze względu na ważny interes państwa powinny być zachowane w tajemnicy. Wyłączenie jawności możliwe będzie także na żądanie osoby, która złożyła wniosek o ściganie, jak i w sytuacji, gdy choćby jeden z oskarżonych jest nieletni lub na czas przesłuchania świadka, który nie ukończył 15 lat. W nowelizacji zapisano też, że jeżeli prokurator sprzeciwi się wyłączeniu jawności, rozprawa ma odbywać się jawnie.

Jawna rozprawa ma być zarazem otwarta dla mediów – dotychczas było to uzależnione od decyzji sądu. Warunki udziału mediów w rozprawie będzie określał sąd. W przypadkach, gdy obecność przedstawicieli środków masowego przekazu będzie utrudniała przebieg rozprawy, sąd będzie mógł ograniczyć ich liczbę i wskazać – na podstawie kolejności zgłoszeń lub w drodze losowania – osoby, które będą mogły pozostać na sali. Sąd będzie mógł zarządzić opuszczenie sali przez dziennikarzy zakłócających przebieg rozprawy.

Nowelizacja rozszerza też m.in. możliwość udziału w procesie przedstawicieli organizacji społecznych. Organizacje te będą mogły zgłaszać swój udział także w trakcie procesu – dotychczas było to możliwe tylko do momentu rozpoczęcia przewodu sądowego. Zgodnie z nowelizacją udział przedstawiciela organizacji społecznej ma być obligatoryjny, jeżeli przynajmniej jedna ze stron wyrazi na to zgodę.

Nowelizacja obowiązuje od 5 sierpnia 2016 r.

 

Źródło: Sejm