e-Ochrona zdrowia i pomoc społeczna

Transplantologia w Polsce 2017-09-14


Resort zdrowia ma świadomość problemów, z jakimi boryka się polska transplantologia. Dlatego minister zdrowia powołał (zarządzeniem z 13 maja 2017 r.) zespół roboczy, który ma opracować projekt ustawy regulującej kwestie pobierania, przechowywania, przeszczepiania i zastosowania u ludzi komórek, tkanek i narządów. Zespół ma przedstawić projekt ustawy do 31 grudnia 2017 roku.

Oprócz kwestii dotyczącej kosztów w procedurach transplantacyjnych, projekt ustawy będzie regulował m.in. następujące kwestie:

  • wprowadzenie zmian w zakresie dokumentowania woli zmarłego w dokumentacji medycznej,
  • ograniczenie zakresu wyłączenia stosowania przepisów ustawy,
  • zgody na pobieranie w celu innym niż przeszczepienie,
  • terapii autologicznej,
  • pobierania komórek regenerujących się od małoletniego,
  • zmian modelu alokacji i systemu dystrybucji narządów i zasad kwalifikacji do przeszczepiania,
  • zmiany kryteriów kwalifikacji do przeszczepu nerki,
  • przeszczepów krzyżowych i łańcuchowych,
  • działalności ośrodków poszukujących/pobierających dawców dla niespokrewnionych biorców wymagających leczenia macierzystymi komórkami krwiotwórczymi,
  • stworzenia krajowego rejestru procedur bankowania tkanek i komórek,
  • wzmocnienia roli wywiadu medycznego,
  • ujednolicenia systemów kontroli w zakresie narządów, tkanek i komórek,
  • zmian w zakresie procedur administracyjnych,
  • ujednolicenia systemu penalizacji zachowań naruszających przepisy ustawy,
  • doprecyzowania zasad działania i finansowania koordynatorów transplantacyjnych,
  • doprecyzowania przepisów dotyczących ośrodków kwalifikujących do przeszczepiania.

Liczba przeszczepionych serc w Polsce systematycznie wzrasta (2014 r. – 76 przeszczepień, 2015 r. – 99 przeszczepień, 2016 – 101 przeszczepień). W ubiegłym roku po raz pierwszy w historii polskiej transplantologii przekroczono liczbę 100 przeszczepień serca. W tym roku przeszczepiono już 67 serc – to pozwala na ostrożne szacunki, że rok 2017 zamknie się najprawdopodobniej liczbą ok. 120 przeszczepień tego narządu.

Osoby, które oczekują na przeszczepienie serca, często wymagają również jednoczasowego przeszczepienia innego narządu (np. nerki). Państwo aktywnie wspiera rozwój polskiej transplantologii. Ma to odzwierciedlenie w finansowaniu działalności koordynatorów przeszczepienia – łącznie 288 koordynatorów jest opłacanych ze środków budżetu państwa za pośrednictwem Centrum Organizacyjno-Koordynacyjnego do spraw Transplantacji „Poltransplant”. Każdego roku na ten cel jest przeznaczonych ok 2 300 000 zł.

Względy medyczne często decydują o dyskwalifikacji narządu do pobrania i przeszczepienia (liczba potencjalnych dawców zgłoszonych do liczby dawców rzeczywistych – wg stanu na 31 sierpnia 2017 roku –  wynosi odpowiednio 486 i 379).  Od 2015 roku udział dawców rzeczywistych w stosunku do dawców potencjalnych (zgłoszonych) utrzymuje się na poziomie ok. 77%.

Zasadniczym problemem we wzroście liczby przeszczepionych narządów jest niewystarczająca liczba zgłaszanych potencjalnych dawców. Problem wynika z wciąż niewystarczającej świadomości społeczeństwa na temat transplantologii i dawstwa –zarówno wśród rodzin potencjalnych dawców komórek, tkanek i narządów, jak i wśród lekarzy, którzy mogą  zgłosić osobę zmarłą jako potencjalnego dawcę narządów i tkanek. Poprzez program wieloletni pod nazwą Narodowy Program Rozwoju Medycyny Transplantacyjnej na lata 2011-2020 realizujemy szereg działań, które mają na celu zmianę tego trendu. Rocznie na program przeznaczamy 45 mln zł.

 

Źródło: Ministerstwo Zdrowia