e-Ochrona zdrowia i pomoc społeczna

Obowiązki lekarza rodzinnego 2006-04-25


Każdy, kto jest ubezpieczony w Narodowym Funduszu Zdrowia ma prawo do korzystania ze świadczeń lekarza rodzinnego.

Osoba wybierająca swojego lekarza rodzinnego musi najpierw wypełnić deklarację wyboru. Jednak, gdy zajdzie taka potrzeba, bezpłatnej opieki może udzieli inny lekarz.

Lekarzem podstawowej opieki zdrowotnej (lekarzem pierwszego kontaktu lub rodzinnym) może być lekarz, który ukończył specjalizację:

  • medycyny rodzinnej,
  • medycyny ogólnej,
  • chorób wewnętrznych (internista),
  • pediatrii (dla dziecka).
Lekarz rodzinny to pierwsza osoba, do której pacjent zwraca się w razie choroby. Jego zadaniem jest zadecydować o sposobach leczenia chorego, kierowaniu pacjentów do poradni specjalistycznych oraz, jeżeli jest taka potrzeba, do szpitala. Lekarz podstawowej opieki zdrowotnej zajmuję się wysyłaniem pacjenta na leczenie uzdrowiskowe, wnioskuje o ulgowe przedmioty ortopedyczne i środki pomocnicze. Powinien również realizować zadania dotyczące profilaktyki i promocji zdrowia. Lekarz rodzinny jest również odpowiedzialny za wykonywanie szczepień ochronnych, w tym także u dzieci i młodzieży szkolnej.
Lekarz musi zapewnić pacjentowi właściwą jakość świadczeń, udzieli ich zgodnie z zasadami sztuki lekarskiej i najnowszą wiedzą medyczną. Ma obowiązek prowadzenia dokumentacji medycznej pacjenta.

Lekarz rodzinny wystawia także skierowania do lekarzy specjalistów, jeżeli wymaga tego stan zdrowia pacjenta. Lekarz rodzinny wystawia dwa rodzaje skierowań na wizyty u specjalisty:

  • na konsultacje, które uprawnia ono do jednorazowej wizyty u wybranego specjalisty,
  • na leczenie lub kontynuowanie leczenia, które jest ważne do momentu zakończenia leczenia przez specjalistę.
Do niektórych lekarzy specjalistów można udać się bez skierowania. Są to:
  • ginekolog i położnik,
  • stomatolog,
  • dermatolog i wenerolog,
  • onkolog,
  • psychiatra,
  • okulista.
Również bez skierowania przyjmowane są osoby uzależnione od alkoholu, środków odurzających i substancji psychotropowych na leczenie odwykowe. Także inwalidzi wojenni i osoby represjonowane, chorzy z wirusem HIV nie muszą posiadać skierowania na specjalistyczne leczenie.
Gdy potrzebne jest natychmiastowe leczenie albo dla zachowania ciągłości leczenia choremu przysługuje na podstawie skierowania lekarza rodzinnego bezpłatny przejazd środkami transportu sanitarnego, w tym lotniczego, do najbliższego zakładu opieki zdrowotnej, który udziela świadczenia we właściwym zakresie.

Lekarz rodzinny jest podstawowym opiekunem swoich pacjentów. Decyduje on więc o tym, czy choremu przysługuje w danej sytuacji bezpłatny przejazd środkami transportu sanitarnego , także lotniczego, do najbliższego zakładu opieki zdrowotnej.
Pacjent zostanie bezpłatnie dowieziony do szpitala, jeżeli:
  • wymaga on natychmiastowego leczenia,
  • wynika to z potrzeby zachowania ciągłości leczenia.
Osoby niepełnosprawne, u których występuje dysfunkcja narządu ruchu mają zapewniony bezpłatny przejazd transportem sanitarnym. Takie prawo mają na przykład, gdy podczas wizyty domowej lekarz stwierdzi, że trzeba przewieź pacjenta do szpitala, poradni specjalistycznej lub na badanie diagnostyczne. Również w przypadku konieczności przewiezienia chorego na konsultacje w poradni specjalistycznej (w obie strony), gdy u podopiecznego występuje schorzenie, które zagraża zdrowiu i życiu oraz występuje dysfunkcja narządu ruchu uniemożliwiająca korzystanie ze środków transportu publicznego, transport jest bezpłatny.
Za przyjazd karetki pogotowia zapłacą osoby, które:
  • nie wymagają natychmiastowego leczenia,
  • nie posiadają dysfunkcji narządu ruchu, która uniemożliwia samodzielny przejazd środkami komunikacji publicznej.
Również pielęgniarki, położne środowiskowe (rodzinne) i higienistki szkolne muszą udzielać usługi z zakresu podstawowej opieki zdrowotne. Obowiązkiem pielęgniarki i położnej podstawowej opieki zdrowotnej jest opieka pielęgniarska nad pacjentem. Dotyczy ona:
  • planowania zakresu opieki stosownie do stanu zdrowia podopiecznego,
  • oceny skuteczności zastosowanych metod pielęgnacyjnych,
  • realizacji zleceń lekarskich,
  • udzielania świadczeń zapobiegawczych, diagnostycznych, leczniczych i rehabilitacyjnych oraz
  • edukacji zdrowotnej, promocji zdrowia i profilaktyki chorób.
W szkole również musi być zapewniona odpowiednia opieka medyczna nad uczniami. W szkole zajmuję się nią higienistka szkolna (pielęgniarka w środowisku nauczania i wychowania). Jej obowiązkiem jest organizacja profilaktycznej opieki zdrowotnej nad dziećmi i młodzieżą w wieku od 6 roku życia do 18 – 19 lat (według rocznika od klasy 0 do ostatniej klasy szkoły ponadgimnazjalnej).
Higienistka odpowiadająca za opiekę medyczną nad uczniami, ma prawo wezwać zespół ratownictwa medycznego, gdy na terenie szkoły dojdzie do:
  • wypadku,
  • urazu,
  • nagłego zachorowania,
  • nagłego pogorszenia stanu zdrowia powodującego zagrożenie życia ucznia.
Pielęgniarka pracuje w gabinecie na terenie szkoły. Jeżeli w szkole nie ma gabinetu, swoich świadczeń udziela w zakładzie opieki zdrowotnej – np. w gabinecie lekarza rodzinnego, na którego liście zapisany jest dany uczeń.

Źródło: Gazeta Prawna