e-Ochrona zdrowia i pomoc społeczna

Leczenie chorych na astmę 2008-09-16


W Polsce jest coraz więcej pacjentów chorych na astmę oskrzelową i przewlekłą obturacyjną chorobę płuc, zwaną POChP. Niestety, takie osoby nie mają dostępu do leków skojarzonych, uznanych za światowy standard leczenia.

Najczęstsze objawy chorób układu oddechowego: astmy oskrzelowej czy przewlekłej obturacyjnej choroby płuc to uporczywy kaszel, brak tchu, świszczący oddech. Dzięki odpowiedniej kontroli choroby najbardziej uporczywe objawy astmy i POChP mogą być rzadkie. W niektórych przypadkach udaje się je wyeliminować nawet na wiele lat.
Choroby te nieleczone lub leczone nieprawidłowo ograniczają prowadzenie normalnego aktywnego trybu życia.

Dane Światowej Organizacji Zdrowia (WHO) pokazują, że na astmę oskrzelową, cierpi około 150 milionów osób czyli prawie 6 proc. dorosłej populacji świata. W Europie na astmę choruje 4,5 proc. dorosłych i ponad 10 proc. Dzieci. W Polsce jest to około 5,4 proc. (prawie 2 mln osób). Częściej chorują na nią dzieci, ponad 8,6 proc. (ponad 1 mln). Możliwe, że rzeczywista liczba chorych w Polsce jest większa.


Najbardziej charakterystycznymi objawami astmy są nagłe ataki kaszlu, świszczący oddech i ciężkie napady duszności, najczęściej wywołane przez kontakt z alergenem.
Rozpoznanie choroby jest w większości przypadków dość łatwe. Zazwyczaj wystarczy dokładny wywiad, dotyczący okoliczności wystąpienia i przebiegu choroby. Lekarz pyta chorego o wszystkie szczegóły towarzyszące napadom duszności, następnie osłuchuje płuca i serce. Czasem pobiera się krew na badania laboratoryjne. Przy podejrzeniu astmy trzeba wykonać badanie czynności płuc - spirometrię.
Leczenie astmy zależy od stopnia ciężkości choroby. Zalecane postępowanie terapeutyczne pierwszego rzutu w leczeniu astmy niekontrolowanej u dorosłych i dzieci powyżej piątego roku życia to leczenie lekiem skojarzonym, który składa się z b2-mimetyku długo działającego, rozszerzającego oskrzela, oraz steroidu, który działa przeciwzapalnie.


Bardziej groźna jest przewlekła obturacyjna choroba płuc (POChP). Jest ona trudna do zdiagnozowania. Obejmuje dwie choroby - przewlekłe zapalenie oskrzeli oraz rozedmę płuc. Najczęstszą przyczyną tej choroby jest palenie papierosów i szkodliwe działanie substancji zawartych w dymie papierosowym. Chorują na nią nie tylko palacze, ale również osoby przebywające przez długi czas w zakurzonych, zapylonych pomieszczeniach (m.in. pracujący w rolnictwie, górnictwie).
Choroba ta w pierwszej fazie rozwija się właściwie niezauważalnie, a nieleczona przez wiele lat nieodwracalnie uszkadza układ oddechowy, co w efekcie prowadzi do jego niewydolności.
W zaawansowanym stadium choroby pacjent nie radzi sobie z czynnościami życia codziennego, takimi jak wchodzenie po schodach, noszenie zakupów czy prasowanie.
POChP rozwija się właściwie bezobjawowo. Zazwyczaj chory nawet nie wie, że niecodzienny kaszel, problemy ze złapaniem oddechu, coraz mniejsza sprawność fizyczna, a nawet mała zadyszka to początki bardzo groźnej choroby.
Wczesne wykrycie tej choroby daje szansę na jej zatrzymanie. Podstawowym badaniem, które pozwala na wykrycie choroby, jest badanie spirometryczne. Jest ono proste i bezbolesne, pozwala zmierzyć objętość płuc i wielkość przepływu powietrza przez oskrzela. Badanie polega na nabraniu w płuca jak największej ilości powietrza i szybkim, energicznym wydmuchaniu go. Na podstawie wyniku tego badania określa się ewentualny stopień uszkodzenia płuc, a w połączeniu z wywiadem można ustalić rozpoznanie POChP i zastosować odpowiednie leczenie. Aby jak najwcześniej wykryć chorobę regularne badania spirometryczne powinny wykonywać co roku osoby z grupy wysokiego ryzyka zachorowania na POChP, czyli palacze papierosów powyżej 40 roku życia oraz osoby, które mają kontakt z pyłem, kurzem, oparami chemicznymi.

Objawy przewlekłej obturacyjnej choroby płuc czyli postępująca duszność, przewlekły kaszel i ciągłe odkrztuszanie, prowadzą do inwalidztwa oddechowego. W Polsce chorym na POChP co roku przyznawanych jest około 20 tys. rent inwalidzkich.

Przewlekła obturacyjna choroba płuc:

  • POChP jest czwartą najczęstszą przyczyną zgonów. Każdego roku z powodu POChP umiera w Polsce 15 tys. osób, na świecie, według WHO, 2 mln osób,
  • co 10 człowiek po 30 roku ma objawy POChP,
  • 3,6 proc. chorych hospitalizowanych w Polsce to chorzy na POChP,
  • co roku POChP jest przyczyną co najmniej 120 tys. przypadków przyjęć do szpitala,
  • co roku chorym na POChP przyznawanych jest 20 tys. rent inwalidzkich,
  • POChP stanowi 25 proc. wszystkich przyjęć do szpitala z powodu choroby płuc,
  • tylko 300 tys. chorych stosuje leki systematycznie.
Leczenie POChP
Najbardziej skuteczne u chorych w bardziej zaawansowanym stadium choroby jest leczenie skojarzone długo działającym b2-mimetykiem ze steroidem, podawane w jednym inhalatorze. Leczenie to spowalnia rozwój choroby, poprawia funkcję płuc, redukuje liczbę zaostrzeń choroby, a więc wpływa na poprawę jakości życia pacjentów, pozwala lekarzowi lepiej kontrolować leczenie, przyczynia się do zmniejszenia liczby hospitalizacji, liczby zwolnień lekarskich, a nawet do zmniejszenia przypadków śmierci z powodu ataków duszności i niewydolności oddechowej płuc. Leczenie to jest standardem w USA i krajach Unii Europejskiej. Niestety jest wciąż niedostępne dla polskich pacjentów.

Źródło: Gazeta Prawna